Με τη δημοσίευση του πακέτου περί της αειφόρου ή «βιώσιμης» χρηματοδότησης ήδη από το 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε σαφή μηνύματα στους επενδυτές στην Ευρώπη ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας δεν πρέπει να βλάψει τον πλανήτη και τους πολίτες του και πρέπει να αποφύγει το λεγόμενο το «πράσινο πλύσιμο», την πρακτική δηλαδή με την οποία μη-αειφόρες πρακτικές της βιομηχανικής ανάπτυξης καταφέρνουν να χαρακτηριστούν τελικά ως «πράσινες».
Οι στόχοι της Πράσινης Συμφωνίας βασίζονται στη φιλοδοξία να καταστεί η οικονομία της Ευρώπης η πιο βιώσιμη στον κόσμο. Η βιώσιμη χρηματοδότηση υποστηρίζει την Πράσινη Συμφωνία για τη διοχέτευση επενδύσεων στη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Αυτό δεν θα επηρεάσει μόνο τον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά θα αλλάξει επίσης την πραγματική οικονομία.
Η απόφαση σχετικά με το ποια έργα, τεχνολογίες και βιομηχανικά προϊόντα πληρούν τις προϋποθέσεις βιωσιμότητας, και επομένως μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση συνεπάγεται ευκαιρίες, καθώς και κινδύνους για τις εταιρείες. Η βιομηχανία υποστηρίζει ότι τέτοιες αποφάσεις που έρχονται άνωθεν με τη μορφή εντολών, εάν δεν ληφθούν προσεκτικά, μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στον ευρωπαϊκό βιομηχανικό ιστό. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν το καθήκον να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο, το οποίο επιδιώκεται επίσης από τον χρηματοπιστωτικό τομέα, και θα ενθαρρύνει βιώσιμες πρακτικές, αντί να καθορίζει συγκεκριμένες τεχνολογίες.
Κρίσιμα ερωτήματα
Τα ζητήματα που αναδεικνύονται ως κρίσιμα στην ΕΕ για το μέλλον της βιώσιμης χρηματοδότησης στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, συνοψίζονται σύμφωνα με μελέτη του EURACTIV σε τέσσερα κρίσιμα ερωτήματα:
- Ποιες είναι οι ευκαιρίες, οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι της βιώσιμης χρηματοδότησης και οι επιπτώσεις της στη βιομηχανία και την οικονομία γενικότερα;
- Πώς θα μπορούσαν οι κανόνες της βιώσιμης χρηματοδότησης να αλλάξουν την πρακτική του κάθε κλάδου και τα επιχειρηματικά μοντέλα; Υπάρχουν κίνδυνοι που πρέπει να αποφεύγονται;
- Πώς θα διασφαλίσει η Επιτροπή ότι δεν παραμελούνται βιομηχανίες και τεχνολογίες όσον αφορά την επιλογή των πιο αειφόρων πρακτικών;
- Πώς θα εφαρμόσει πρακτικά ο χρηματοπιστωτικός τομέας την αειφόρο χρηματοδότηση;
Τα περισσότερα από τα παραπάνω θέματα αποτελούν κρίσιμα ζητήματα και για την ελληνική βιομηχανία, ιδιαιτέρως για την αντιμετώπιση της σωρείας ζητημάτων που προκύπτουν από την αναγκαία μετατροπή του ενεργειακού μίγματος της χώρας, την απομάκρυνση από τη χρήση ορυκτών καυσίμων και την οικονομικά αποτελεσματική ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αειφόρων πρακτικών στην παραγωγική διαδικασία.
Η δε απάντηση στα ανωτέρω ερωτήματα αποτελεί ένα δύσκολο γρίφο αλλά και μια αναγκαία πρόκληση η αντιμετώπιση της οποίας θα κρίνει εν πολλοίς και το μέλλον της ελληνικής βιομηχανίας.
