Οι συνέπειες της παρούσας κρίσης ενδεχομένως να ήταν μικρότερες αν είχαμε επενδύσει περισσότερο στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αναφέρει σε συνέντευξή της στον «Φιλελεύθερο» η Επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάντρι Σίμσον. Η ΕΕ παραμένει δεσμευμένη να καταστεί ενεργειακά καθαρή μέχρι το 2050 και δεν πρόκειται να κάνει πίσω από αυτό τον στόχο.
Η Ευρωπαία Επίτροπος παραδέχτηκε πως υπάρχουν προβλήματα σε ό,τι αφορά στην αξιοπιστία των ΑΠΕ όπως επίσης και στη δυνατότητα αποθήκευσής τους, όμως ταυτόχρονα εξέφρασε την πεποίθηση πως αυτά θα ξεπεραστούν. Η στροφή, άλλωστε, προς την πράσινη ενέργεια θα βοηθήσει την ΕΕ να καταστεί και ενεργειακά ανεξάρτητη, καθώς αυτή τη στιγμή εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από άλλες τρίτες χώρες.
Όπως εξήγησε, ο ρόλος της Κύπρου στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική είναι σημαντικός και για αυτό ο τόπος μας πρέπει να επενδύσει σε καθαρότερες μορφές ενέργειας και ειδικά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Ιδιαίτερη αναφορά η Κάντρι Σίμσον έκανε για το φυσικό αέριο και τον τερματικό σταθμό στο Βασιλικό, ο οποίος χρηματοδοτείται και από ευρωπαϊκά κονδύλια. Αν και, όπως είπε, πρόκειται για ένα καύσιμο με ημερομηνία λήξης, καθώς εξαιτίας των ρύπων του η ΕΕ θα σταματήσει να το χρησιμοποιεί μέχρι το 2050, εντούτοις επεσήμανε πως είναι χρήσιμο στη μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία. Η Κομισιόν, ανάφερε η Ευρωπαία Επίτροπος, είναι πάντα έτοιμη να προσφέρει κάθε τεχνική βοήθεια ώστε να βοηθήσει την Κύπρο στην ενεργειακή της μετάβαση.
Καθώς ο σταθερός ενεργειακός εφοδιασμός σε οικονομικά προσιτές τιμές είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Ευρωπαίοι καταναλωτές αλλά και οι επιχειρήσεις, η Κομισιόν τονίζει ότι παρακολουθεί στενά την κατάσταση. Μάλιστα στο επόμενο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας, που είναι προγραμματισμένο για τις 2 Δεκεμβρίου, αναμένεται να ανακοινωθούν περαιτέρω μακροπρόθεσμα μέτρα.
-Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ενεργειακή κρίση. Σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προβεί ειδικά ενόψει του χειμώνα;
-Η παρούσα δύσκολη κατάσταση είναι αποτέλεσμα της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης, που προέκυψε καθώς οι χώρες ανακάμπτουν από την πανδημία της Covid-19. Αυτό ώθησε τις τιμές του φυσικού αερίου προς τα πάνω, κάτι που με τη σειρά του επηρέασε σε παγκόσμιο επίπεδο τις τιμές στη χονδρική αγορά προς τα πάνω. Και αυτό γίνεται άμεσα αισθητό στους λογαριασμούς που πληρώνουν καταναλωτές. Η άμεση απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν να αντιμετωπίσει το ζήτημα με τη σύγκλιση των υπουργών Ενέργειας τον περασμένο Σεπτέμβριο, και λίγο αργότερα στις 13 Οκτωβρίου, ανακοίνωσε μια εργαλειοθήκη πιθανών μέτρων που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τόσο η ΕΕ αλλά και τα κράτη μέλη για να αντιμετωπίσουν αφενός τον άμεσο αντίκτυπο της αύξησης των τιμών και αφετέρου για να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο σε μελλοντικούς κραδασμούς. Τα βραχυπρόθεσμα εθνικά μέτρα περιλαμβάνουν έκτακτη εισοδηματική στήριξη στα νοικοκυριά, κρατικές ενισχύσεις για εταιρείες και στοχευμένες φορολογικές μειώσεις. Κάθε κράτος μέλος μπορεί να εφαρμόσει μέτρα που πιστεύει πως είναι καλύτερα για το ίδιο αλλά και για τους πολίτες του. Γνωρίζω, για παράδειγμα, πως η κυπριακή Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει έκπτωση στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και εξετάζει το ενδεχόμενο να παράσχει επιδοτήσεις για ενεργειακά αποδοτικές οικιακές συσκευές.
Επιπρόσθετα, γίνονται τακτικές συναντήσεις μεταξύ ειδικών των εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών και των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς τόσο για το φυσικό αέριο όσο και για ηλεκτρική ενέργεια, για να διασφαλίσουμε πως δεν θα υπάρχουν εφοδιαστικές ελλείψεις πουθενά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτοί οι ειδικοί πιστεύουν πως θα έχουμε επαρκείς προμήθειες για να καλύψουμε τη ζήτηση κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ωστόσο οι καιρικές συνθήκες είναι ένας παράγοντας που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας. Επίσης, οι ειδικοί επιβεβαίωσαν ότι οι επενδύσεις σε υποδομές που πραγματοποιήσαμε τα τελευταία χρόνια, και οι κανόνες ασφάλειας εφοδιασμού που έχουμε αναπτύξει, διασφαλίζουν ότι υπάρχει βελτιωμένη διασύνδεση αλλά και μεγαλύτερη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι υπό τις παρούσες συνθήκες οι τιμές μπορεί κάλλιστα να παραμείνουν πολύ υψηλότερες από το συνηθισμένο μέχρι τον Απρίλιο, ενδεχομένως και για αρκετό καιρό ακόμη.
-Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει ισχυρές δεσμεύσεις για να μειώσει την εκπομπή ρύπων, εντούτοις δεν έχει πει ακριβώς πώς σχεδιάζει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες από την εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας. Για παράδειγμα, οι ΑΠΕ εξακολουθούν να είναι αναξιόπιστες και έχουν χαμηλές αποθηκευτικές ικανότητες. Ποια είναι η απάντησή σας σε όσους λένε πως δεν υπάρχει ευρωπαϊκό σχέδιο για να αντιμετωπιστούν αυτά τα εμπόδια;
Η εμπειρία μας, δείχνει πως το κόστος παραγωγής των ΑΠΕ έχει μειωθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, καθώς οι σχετικές τεχνολογίες συνεχώς βελτιώνονται. Σε πολλές περιπτώσεις η ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές είναι πιο φτηνή από αυτήν που παράγεται από ορυκτά καύσιμα. Αυτή είναι μια τάση, πιστεύουμε, που θα συνεχίσει να καταγράφεται. Είναι πολύ σημαντικό τώρα να αυξήσουμε τις επενδύσεις μας σε ΑΠΕ και να αυξήσουμε την ικανότητα και την παραγωγή μας. Η παρούσα εκτόξευση των τιμών θα είχε μικρότερο αντίκτυπο αν είχαμε περισσότερη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές. Επίσης, θα συμφωνήσω ότι υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης των αποθηκευτικών μας δυνατοτήτων, όμως την ίδια στιγμή έχει καταγραφεί σημαντική βελτίωση στις τεχνολογίες τα τελευταία χρόνια και υπάρχουν σημαντικές επενδύσεις σε εξέλιξη σε αυτόν τον τομέα, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές. Όταν δημοσιεύσαμε την εργαλειοθήκη μας, δεσμευτήκαμε επίσης να ενισχύσουμε τη χωρητικότητα αποθήκευσης, συμπεριλαμβανομένων των μπαταριών και του υδρογόνου, για να υποστηρίξουμε το αυξανόμενο μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Είναι σημαντικό πάντως να αναφέρουμε, ότι η ΕΕ έχει υποστηρίξει σθεναρά τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της Κύπρου. Ο τερματικός σταθμός εισαγωγής LNG στο Βασιλικό, ο οποίος κατασκευάζεται με τη βοήθεια επιχορήγησης του προγράμματος CEF (101 εκατομμύρια ευρώ) και δάνεια της EIB και EBRD θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2023. Μέχρι τότε η τρέχουσα άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου θα έχει υποχωρήσει και η Κύπρος θα έχει πρόσβαση σε ένα φθηνότερο και καθαρότερο καύσιμο για να αντικαταστήσει τα προϊόντα πετρελαίου.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο το ενεργειακό σύστημα της Κύπρου πρέπει να στραφεί στην ανανεώσιμη ενέργεια και ειδικά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών, κάτι που θα επιφέρει δραστικές μειώσεις για όλους τους Κύπριους καταναλωτές. Η Κομισιόν είναι πάντως έτοιμη να προσφέρει κάθε τεχνική βοήθεια ώστε να βοηθήσει την Κύπρο στην ενεργειακή της μετάβαση.
Μείωση κατά 55% μέχρι το 2030
-Σκοπεύει η Κομισιόν να πάρει και άλλα μέτρα;
-Φυσικά, η Κομισιόν παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην αγορά και βρισκόμαστε σε διαρκή επαφή με τους συνεργάτες μας σε θέματα ενέργειας. Σε μια πολύ καλοδεχούμενη εξέλιξη η Νορβηγία αύξησε πρόσφατα τις προμήθειες της μετά από τις εργασίες συντήρησης που έκανε τους καλοκαιρινούς μήνες και είδαμε τις εισαγωγές LNG να σταθεροποιούνται. Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο επιβάλλεται να μειώσουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα και να συνεχίσουμε να επενδύουμε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όπως επίσης και να βελτιώσουμε τις ενεργειακές μας υποδομές προκειμένου να κρατήσουμε τις τιμές προσιτές για όλους τους καταναλωτές. Την ίδια ώρα που οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται, οι ΑΠΕ παράγουν ηλεκτρική ενέργεια στο χαμηλότερο κόστος, κάτι που παραμένει σταθερό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η Κομισιόν εξέδωσε τον περασμένο Ιούλιο νέα νομοθετική πρόταση για να ανανεώσουμε τις κλιματικές μας φιλοδοξίες και να μειώσουμε τις εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα κατά 55% μέχρι το 2030, με ειδικούς στόχους που αφορούν τις ΑΠΕ και την ενεργειακή επάρκεια.
Όλοι να επενδύσουμε σε καθαρότερη ενέργεια
-Παρ’ όλα αυτά, γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση κρατά αποστάσεις από το φυσικό αέριο, ενώ μάλιστα πολλές φορές το θεωρεί το ίδιο προβληματικό με το πετρέλαιο;
-Πρώτα από όλα είναι οι εθνικές κυβερνήσεις που αποφασίζουν την ενεργειακή πολιτική τους και ποιες πηγές θα χρησιμοποιήσουν. Και κάθε κράτος μέλος ενεργεί διαφορετικά, δεν υπάρχει μια προσέγγιση που να χωρούν όλοι μέσα. Η μόνη προϋπόθεση είναι ότι τα κράτη μέλη πρέπει να σέβονται τις δεσμεύσεις της ΕΕ για μείωση των εκπομπών ρύπων και ότι θα αυξήσουν το μερίδιό τους σε ό,τι αφορά στις ΑΠΕ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Το φυσικό αέριο, ξεκάθαρα επιβαρύνει λιγότερο από ό,τι ο άνθρακας ή το πετρέλαιο, ωστόσο εξακολουθεί να είναι ένα ορυκτό καύσιμο με σημαντικές εκπομπές ρύπων. Και όπως έχουμε πει σε αρκετές περιπτώσεις, παραμένει ένα σημαντικό καύσιμο στη μετάβασή μας σε μια πιο καθαρή ενεργειακή πολιτική τις επόμενες δεκαετίες. Ωστόσο, η χρήση φυσικού αερίου χωρίς δέσμευση άνθρακα δεν είναι συμβατή, με τον στόχο μας να γίνουμε κλιματικά ουδέτεροι έως το 2050 και μέχρι τότε, το ενεργειακό μας σύστημα πρέπει να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Την ίδια στιγμή, οι δυσκολίες που βιώνουμε τώρα στην αγορά ενέργειας ανέδειξαν τους κινδύνους της εξάρτησης από μία κύρια πηγή ενέργειας, ειδικά εάν αυτή εισάγεται από χώρες εκτός ΕΕ. Και έτσι η ευκαιρία που προσφέρουν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας για διαφοροποίηση της ενεργειακής μας πολιτικής είναι ένας ακόμη καλός λόγος για να επενδύσουμε σε καθαρότερη ενέργεια που παράγεται σε τοπικό, μάλιστα επίπεδο.
-Να περιμένουμε κάτι διαφορετικό σε ό,τι αφορά στην πολιτική της ΕΕ για το φυσικό αέριο το επόμενο διάστημα;
-Σε ό,τι αφορά στο φυσικό αέριο, πριν από το τέλος του έτους θα παρουσιάσω μια νέα νομοθετική πρόταση για την απανθρακοποίηση του φυσικού αερίου (decarbonisation) και τη δημιουργία μιας αγοράς υδρογόνου. Το κύριο μήνυμα είναι ότι η μακροπρόθεσμη δέσμευσή μας για την κλιματική ουδετερότητα δεν πρόκειται να αλλάξει, αλλά ενδέχεται να υπάρξουν ευκαιρίες για την ανάπτυξη καθαρών αερίων, με τον επαναπροσδιορισμό και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων υποδομών και την ευφυΐα των δικτύων φυσικού αερίου σε ολόκληρη την ΕΕ. Και η πρόθεση μας είναι να χρησιμοποιηθούν κίνητρα πολιτικής για να οδηγήσουν αυτήν την αλλαγή.
-Η ενεργειακή κρίση απειλεί πάντως για άλλη μια φορά να δυναμιτίσει τις σχέσεις των κρατών μελών. Πώς μπορεί να αποφευχθεί αυτό το ενδεχόμενο;
-Υπάρχει μια ισχυρή συναίνεση και δέσμευση ανάμεσα στα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουμε από κοινού την κρίση. Είχαμε μια σημαντική συνάντηση των υπουργών Ενέργειας στα τέλη του Οκτωβρίου και είδαμε ότι υπάρχει μεγάλη υποστήριξη για εφαρμογή άμεσων μέτρων, τα οποία ήδη τα περισσότερα κράτη μέλη εφαρμόζουν. Θα έχουμε ξανά συνάντηση στις 2 Δεκεμβρίου, όπου και θα συζητήσουμε τη λήψη δράσης σε μακροπρόθεσμο επίπεδο.
Επίσης, η ασφάλεια στον εφοδιασμό σημαίνει ότι υπάρχει μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των κρατών σήμερα παρά πριν από δέκα χρόνια, για παράδειγμα. Κάθε χώρα έχει εκπονήσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για το πώς θα μπορούσε να συνεργαστεί με άλλα κράτη μέλη όταν η αγορά βρίσκεται υπό πίεση. Μόλις το 2016, είδαμε ορισμένα κράτη μέλη να κλείνουν τα σύνορά τους όταν υπήρχε κίνδυνος να μην έχουν επαρκείς προμήθειες. Στην πραγματικότητα, αυτό προκάλεσε περισσότερα προβλήματα. Οι κανόνες για την ασφάλεια του εφοδιασμού έδειξαν ότι προχωρήσαμε ένα βήμα παρακάτω. Πρέπει παράλληλα, να έχουμε κατά νου ότι η χρηματοδότηση υποδομών έχει βοηθήσει τα κράτη μέλη να αυξήσουν την ασφάλεια τους στον ενεργειακό τους εφοδιασμό και να έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ενέργεια. Ένα καλό παράδειγμα είναι το πώς η ΕΕ υποστηρίζει την Κύπρο σε έργα που είναι Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος, όπως ο EuroAsia Interconnector ή το τερματικό LNG terminal. Κύριος στόχος αυτών των έργων είναι η ενσωμάτωση της Κύπρου στο ενεργειακό δίκτυο της ΕΕ καθώς και ο τερματισμός απομόνωσης της χώρας.
Πηγή- Αναδημοσίευση: philenews.com